28|06|1917 - 08|03|1974
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Wim Sonneveld

Wim Sonneveld


Wim Sonneveld. Foto: Ger Dijkstra. Collectie Theater Instituut Nederland.
Samen met Wim Kan en Toon Hermans vormde Wim Sonneveld De Grote Drie - de legendarische Grote Drie van het Nederlandse na-oorlogse cabaret. De twee eersten stonden waarschijnlijk dichter bij hun publiek dan Wim Sonneveld. Hij overleed in 1974 op 56-jarige leeftijd, en hoewel hij al op zijn negentiende min of meer officieel als cabaretier debuteerde, kwam het grote succes pas rond zijn veertigste. Zelf zei hij hierover in een interview met de Nieuwe Revue in 1970:

'(...) mijn manier van doen, mijn aard paste vroeger veel minder bij de tijd dan nu. Nog niet zo heel lang accepteren Nederlanders sarcasme en ironie. Bovendien: ze bekeken me vijftien, twintig jaar geleden anders. Ik was dan wel een artistieke jongen met talent, maar ik kleedde me anders, sprak anders, bewoog me anders. En dat vond men suspect. Toon Hermans en Wim Kan hadden daar geen last van. Als die opkwamen van 'ha jongens, daar zijn we dan!' voelde het publiek meteen: dat is er een van ons.

Misschien gaf ik me ook minder gemakkelijk - was ik te bang voor mijn eigen lyrische persoonlijkheid. En misschien ben ik juist om die angst uiteindelijk toch komiek geworden. Omdat ik ook niet consequent lyrisch, romantisch durfde te zijn en er doelbewust een twist aan gaf waardoor het lachwekkend werd. Dat laatste is mijn Nederlandse trekje en daar ben ik blij mee. Door die typisch Nederlandse eigenschap om de dingen betrekkelijk te maken, ben ik door mijn eigen Nederlandse publiek geaccepteerd.'


Wim Sonneveld tijdens een van zijn vele wandelingen in het Amsterdamse Bos. Collectie Theater Instituut Nederland.
Ruim dertig jaar na zijn dood bestaat dat publiek nog steeds. Dat heeft veel te maken met Sonnevelds vakmanschap en zijn vaak tijdloze repertoire. Deze site biedt een overzicht van de veelzijdige carrière van Sonneveld en probeert door een biografische schets en citaten van hemzelf en zijn collega's enig inzicht te bieden in zijn boeiende persoonlijkheid. Jarenlang had Sonneveld zijn eigen cabaret, maar hij trad ook op in enige (televisie)films, werd beroemd als orgeldraaier Willem Parel bij de VARA-radio, regisseerde een musical en werd ongekend populair door zijn drie one-man-shows.

Behalve als een gedreven vakman komt Sonneveld naar voren als een veelkleurig persoon, die zowel hartelijk en sociaal als afstandelijk en roddelzuchtig kon zijn. Hij was onrustig maar liet zien over een engelengeduld te beschikken wanneer hij zijn collega's regisseerde. Hij hield van Frankrijk, maar kon ook niet zonder Nederland. Onberedeneerbare angsten zaten hem vaak dwars, maar tegelijkertijd bezat hij veel lef. Wat er diep van binnen in hem omging, hield hij vaak voor zichzelf, maar hij was ook een fantast die de dingen soms mooier deed voorkomen dan ze in werkelijkheid waren.

Onmisbaar bij het tot standkomen van deze website is het boek Wim Sonneveld. De parel van het cabaret van Hilde Scholten (Terra Lannoo 2006). Met name voor de onderwerpen 'biografie' en 'repertoire' zijn de meeste teksten uit dit boek overgenomen of diende het boek als belangrijkste bron.
  • Biografie
    Het vroege overlijden van Sonnevelds moeder en het hebben van een vader die hem niet lijkt te begrijpen, maken hem, volgens eigen zeggen, tot een 'diep ongelukkig' kind.  
  • Repertoire
    Sonneveld's repertoire is zeer veelzijdig: hij had onder andere zijn eigen cabaret gezelschap, was succesvol met zijn one-man-shows, maakte twee musicals, talloze platen en enkele films waaronder één met Fred Astaire in Hollywood.  
  • Audio
    Hier vindt u een aantal geluidsfragmenten uit de collectie van het Theater Instituut Nederland waarin de veelzijdigheid van Wim Sonneveld te horen is.  
  • Video
    Onder deze knop vindt u een aantal videofragmenten waarin Wim Sonneveld de hoofdrol speelt.  
  • Volgens Wim Sonneveld
    In de loop van zijn carrière is Wim Sonneveld vaak over zijn voorstellingen en drijfveren geïnterviewd en zijn zijn uitspraken door anderen in publicaties over hem aangehaald.  
  • Volgens anderen
    Nog vaker dan Wim Sonneveld zelf in de media aan het woord is of wordt geciteerd, hebben mensen uit zijn omgeving zich over hem uitgelaten.  
  • Colofon
    Aan de website over Wim Sonneveld werkten de volgende personen en organisaties mee.  

 
Wim Sonneveld. Foto Jutka Rona.
Wim Sonneveld. Foto Jutka Rona.
 
Alleen in Wim Sonneveld
1930
1940
1950
1960
1970
1980
1990
2000
2010
2020