19 | 7 | 1934
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Willem Nijholt

Kleine zielen

26 december 1993
Kleine zielen van Louis Couperus
Gezelschap: Nationale Toneel
Regie: Ger Thijs
Rol: Van der Welcke
Met o.a.: Nettie Blanken, Anne-Wil Blankers, Jules Royaards, José Ruiter, Bram v.d. Vlugt


Willem Nijholt en Erik de Visser. Foto Pan Sok. Collectie Theater Instituut Nederland


Erik de Visser en Willem Nijholt. Foto Pan Sok. Collectie Theater Instituut Nederland

Uit de pers:
* (Willem Nijholt over Anne-Wil Blankers) 'Het mooie aan Anne-Wil is haar intensiteit. Ze duikt er helemaal in, trekt haar schouders op, haar hoofd naar beneden, verkort haar nek en dan gaat ze. Ze heeft stijl, daar hou ik van. Als je tegenover Anne-Wil staat is het een gevoel van Edberg tegen Becker. Je hebt elkaar nodig om goed te zijn.'
bron: Wytzia Soetenhorst, 'Een cadeautje voor Den Haag', Haagsche Courant, 22.12.1993

* Willem Nijholt, het onvolwassen nukkende 'kind' dat toch ontroerend wordt in de manier waarop hij een kameraad zoekt in zijn zoon en later in zijn neefje.
bron: Bert Jansma, 'Couperus krijgt wat hem toekomt', Haagsche Courant, 27.12.1993

* Op verschillende wijze laten zowel Willem Nijholt (Henri) als Anne-Wil Blankers (Constance) het verleden doorschemeren en zij creëren zo de meest afgeronde individuele portretten, waartoe vooral Constances tekst ook de gelegenheid biedt. Het contrast dat Nijholt laat zien tussen de aanvankelijke elegantie en extrovertie van een voormalig diplomaat en de stilte van een in zichzelf gekeerde waardige heer in het laatste bedrijf!
bron: Hana  Bobkova, 'Kleine Zielen speelt met Tsjechov', Financieele Dagblad, 22.1.1994

* En er wordt magnifiek geacteerd door de hele cast; voorop Anne-Wil Blankers, stijlvol en sterk als altijd; door Willem Nijholt, onverbetelijk als de futloze maar goedwillende Henri van der Welcke. Hans van den Bergh, 'De geest en adem', Het Parool, 3.1.1994

* Veel meer dan in het eerste gedeelte waren de meest boeiende momenten beperkt tot de scènes met Constance (Anne-Wil Blankers), van der Welcke (Nijholt als een vis in het water).
bron: Maartje Somers, 'De geest en adem', Het Parool, 3.1.1994

* Het Nationale Toneel presenteert zeldzaam ensemblewerk. Zo soepel als belichting, muziek en ritmiek van de scène wisselingen zich naar elkaar voegen, zo hecht is de toon van de acteurs. Anne-Wil Blankers, Willem Nijholt en Erik de Visser (Addy) wel degelijk hoofdrollen, en ze doen dat evenwichtig en helder, maar alle anderen slagen daar evenzeer in, met minder kansen zelfs. Ze spelen mee in een symfonie, een meeslepend, naturalistisch epos van extreem lange adem.
bron: Pieter Kottman, 'Boeken der Kleine Zielen monumentaal op toneel', NRC, 3.1.1994

* De uitzonderlijk precies en gevoelig geregiseerde massa-scènes worden even precies in evenwicht gehouden door individuele spelbijdragen van hoog niveau. Daarbij denk ik in de eerste plaats aan Anne-Wil Blankers en Willem Nijholt, die werkelijk smetteloze creaties leveren. Hoewel ze geen van beiden ooit de neiging hebben het toneel voor zich te monopoliseren, integendeel, ze zijn desondanks dominant aanwezig door hun zeldzame talent en uitstraling. Twee voorstellingen lang (soms op één dag) zijn ze toonbeelden van scherp, beheerst en humorvol acteren, en transformeren ze met verbluffende overtuigingskracht tot de Constance en Henri van der Welcke zoals ik me die bij het lezen had voorgesteld.
bron: Peter Liefhebber, 'Sublieme ontgeling van Louis Couperus', De Telegraaf, 4.1.1994

* Erg mooi is ook Willem Nijholt als van der Welcke, eerst een kwajongen die droomt van een automobiel en het liefst met vrienden in De Witte zit, later de berustende echtgenoot en weldoener. Nijholt heeft van nature die mooie combinatie van charme, wijsheid en nostalgie die hem de ideale Couperus-speler maakt.
bron: Hein Janssen, 'Couperus krijgt allure van een Tsjechov', De Volkskrant, 4.1.1994

* In de huid van Van der Welcke lijkt Willem Nijholt nog wat te moeten wennen, maar zeker in het tweede deel overtuigt hij en zijn woede-uitbarsting in deel 1 tegen Bertha en van Naghel is de explosie die je mag verwachten van een bom die onder een familie wordt gelegd. 
bron: Ko van Leeuwen, 'Bewerking van boek Couperus heeft veel allure, maar schiet ook tekort', Haarlems Dagblad, 5.1.1994

* Thijs heeft gestreefd naar een simpele, duidelijke speelstijl met een onberispelijke dictie. De personages blijven nogal vlak. Alleen Willem Nijholt, als een man die naast zichzelf leeft, krijgt de gelegenheid van zijn rol een aangrijpende creatie te maken.
bron: Gerben Hellinga, 'Kleine Zielen - een meesterzet van Ger Thijs', Vrij Nederland, 26.2.1994
 
Willem Nijholt
Willem Nijholt
 
Alleen in Willem Nijholt
1950
1960
1970
1980
1990
2000
2010
2020
2030
2040