29|8|1933 - 1|12|2009
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Ramses Shaffy

Ramses Shaffy

Foto: Godfried de Groot.
Ramses Shaffy begin jaren zestig. Foto: Godfried de Groot. Collectie: Theater Instituut Nederland
Ontroerend, onstuimig, vol levenslust, liefdevol, tomeloos, mateloos, woest, onstuimig, melancholiek, vol passie, muzikaal, soms onhandelbaar, exotisch, wild. Het zijn termen waarmee vrienden, collega's, bewonderaars en journalisten de afgelopen decennia gepoogd hebben zowel de persoon als de artiest Ramses Shaffy te duiden. Niet vaak vallen de mens en de artiest zo samen tot één geheel als in het geval van Shaffy. Wie hem hoorde zingen, zag acteren, zijn teksten las, zijn schilderijen bekeek of hem kende als vriend, Shaffy was Shaffy, alle hierboven genoemde termen in zich verenigend, en nog veel meer.

De persoon Shaffy had een Egyptische vader en een Pools/Russische moeder. Zonder vader groeide hij op in Cannes bij zijn excentrieke, muzikaal begaafde moeder. Zij zette hem op zijn zesde jaar op een trein naar Nederland omdat ze niet langer voor hem kon zorgen. Na een omweg via een tante in Utrecht en een kindertehuis in Zeist wordt het jongetje Shaffy uiteindelijk liefdevol opgenomen door het gezin Snellen uit Leiden. De van zijn moeder geërfde en door haar overgebrachte muzikaliteit en liefde voor kunst wordt binnen het gezin Snellen verder ontwikkeld. Met hen bezoekt hij zijn eerste concerten, theatervoorstellingen en musea. Op de middelbare school is hij lastig en onhandelbaar, net zoals thuis. De toneelschool waar hij in 1952 wordt toegelaten blijkt zijn redding te worden. Zijn acteertalent wordt herkend en ontwikkeld, zijn ontstuimigheid wordt gewaardeerd en zijn creativiteit krijgt alle kansen. Met zijn liedjes maakt hij zijn klasgenoten en docenten aan het lachen en ontroert hij hen.

Ramses Shaffy en Liesbeth List.
Ramses Shaffy en Liesbeth List. Foto: Max Koot. Collectie: Theater Instituut Nederland
De artiest Shaffy verenigde een acteur, zanger, componist en schrijver in zich, en kon bovendien ook nog eens goed tekenen en schilderen. Hij speelde serieuze toneelrollen bij onder andere de Nederlandse Comedie, verraste het Nederlandse publiek met een nieuwe, on-Nederlandse vorm van muziektheater, zijn tour-de-chants, speelde in televisiedrama en speelfilms, schreef liedjes en componeerde muziek, maakte platen, schreef een aantal boeken en tekende en schilderde. Dit alles met "een stem die kon daveren en strelen, en die zonder uitzondering ontroerde" (Sofie Cerutti, Trouw, 8 december 2009).

Zijn levensmotto verwoordde Shaffy als volgt: "De meest reële vorm van leven vind ik: zien wat er gebeurt. Dat heb ik altijd gedaan en dat zal ik altijd blijven doen. Ik heb geen moment bewust aan mijn carrière gebouwd. Het is me allemaal overkomen. Dat heeft het leven bepaald en het leven is me kennelijk heel erg goed gezind." (Geciteerd uit: Kick van der Veer en Hilde Scholten, We zullen doorgaan. Ramses Shaffy, een leven in liedteksten, Amsterdam 1994)

Deze website wil een zo volledig mogelijk overzicht bieden van het oeuvre van Ramses Shaffy als acteur en chansonnier. Daarbij zult u ongetwijfeld ook meer te weten komen over de persoon Ramses Shaffy.

  • Biografie
    "De meest reële vorm van leven vind ik: zien wat er gebeurt. Dat heb ik altijd gedaan en dat zal ik altijd blijven doen."  
  • Repertoire
    Als zanger van Nederlandstalige chansons en vertolker van een flink aantal toneel, film- en televisierollen laat Ramses Shaffy een indrukwekkend oeuvre na.  
  • Video
    Twee fragmenten tonen Ramses Shaffy als acteur, in een derde fragment is hij tijdens een uniek mini-concert als zanger te zien en horen.   
  • Audio
    Hier vindt u een aantal bijzondere geluidsfragmenten waarin Ramses Shaffy's hartstocht, levenslust, liefde voor het leven en bijzondere muzikaliteit tot uiting komen.  
  • Archivalia
    Hieronder vindt u enige archiefstukken uit het archief van Steve Austen, die eind jaren zestig Ramses Shaffy's manager was.  
  • Volgens Ramses Shaffy
    In de loop van zijn lange carričre is Ramses Shaffy vaak geďnterviewd en geciteerd in artikelen en boeken die over hem verschenen.   
  • Volgens anderen
    Regelmatig hebben vakgenoten en mensen uit zijn naaste omgeving zich in de media over Ramses Shaffy uitgelaten.   
  • Colofon
    Aan de website over Ramses Shaffy werkten de volgende personen en organisaties mee.  

 
Ramses Shaffy in 1968. Foto: W.A. Top. Collectie: Theater Instituut Nederland
Ramses Shaffy in 1968. Foto: W.A. Top. Collectie: Theater Instituut Nederland
 
Alleen in Ramses Shaffy
1950
1960
1970
1980
1990
2000
2010
2020
2030
2040