5|09|1842 - 28|04|1925
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Louis Bouwmeester

Repertoire

Louis Bouwmeesters toneelcarrière ging officieel van start in 1861. In 1924, 63 jaar later, speelde hij zijn laatste rol. Het aantal stukken waarin hij speelde is ontelbaar. Van zijn meest betekenisvolle rollen vindt u op deze website een overzicht.

Louis Bouwmeester poserend op jeugdige leeftijd. Bouwmeesters oeuvre omvat niet alleen enorm veel rollen, maar ook de omstandigheden waaronder hij hij optrad zijn divers. Bovendien speelde hij niet alleen, maar was hij ook regelmatig directeur van een kleiner of groter gezelschap of troep. Grofweg zou zijn toneelcarrière in drie periodes onderverdeeld kunnen worden: die van het volkstoneel (1861-1979) waarvan hij een flink aantal jaren verbonden was aan het gezelschap van Boas en Judels, de periode dat hij bij De Koninklijke Vereeniging 'Het Nederlandsch Toneel'  speelde (1879-1902) en jaren tussen 1902 en 1924 die hij reizend acteur en directeur werkzaam was. Natuurlijk is deze verdeling niet helemaal waterdicht, maar hij helpt om enige orde te scheppen in de veelheid en diversiteit aan rollen die Bouwmeester heeft gespeeld.

Speciale aandacht verdienen de gastoptredens die hij tussen 1902 en 1921 in grote Europese steden, vaak bij vooraanstaande gezelschappen, vervulde. Ook het feit dat Bouwmeester zich, als eerste vooraanstaande toneelacteur, aan het spelen van filmrollen durfde te wagen, krijgt op deze website extra aandacht.

Zodra Bouwmeester, die van middelbare grootte was, op het toneel stond, leek hij te groeien. Zijn ogen waren lichtblauw en bijzonder sprekend, hij acteerde met zijn hele lijf en zette zijn mimiek, stem en lichaamstaal, speciaal zijn handen, vol in. Hij beschikte over een groot inlevingsvermogen en leek volledig intuïtief te werk te gaan. Van intellectueel gepsychologiseer moest hij niets hebben. Robuust, gepassioneerd en krachtig zijn termen die zijn acteertalent illustreren en waarschijnlijk ook zijn karakter. Het maakte hem tot een bijzonder krachtige figuur die zowel het publiek als de critici en zijn medespelers regelmatig versteld deed staan.

Voor hem was de dramatische tekst materiaal dat eerst door hém tot een nieuw kunstzinnig geheel omgevormd moest worden alvorens hij de rol kon spelen. Hij zag de toneelspeler als een autonome eenheid. Ook als de stukken zelf dramatisch niet geweldig in elkaar zaten, wist Bouwmeester het publiek toch altijd te boeien en mee te slepen, juist door de rol om te vormen en tot iets eigens te maken.

Louis Bouwmeester als Shylock. Het meest bekend en gewaardeerd was hij ongetwijfeld om zijn vertolking van Shylock uit De Koopman van Venetië van William Shakespeare. Meer dan 2000 maal speelde hij deze rol, gedurende een periode van 43 jaar. Acteur Coen Hissink schreef een verhandeling waarin hij Bouwmeesters Shylock tot in detail analyseert, gepubliceerd in het Dramatische jaarboek anno 1910. Hij schrijft o.a.:

'Zo ooit van een creatie gesproken kan worden, dan is het van de Shylock-beelding van Louis Bouwmeester; wie deze geizen heeft, bewaart in zich de herinnering aan een levend wezen dat Shylock heet en kan zich bij het uitspreken van die naam moeilijk een ander dan het geziene en gehoorde wezen voorstellen. (...) Shylock-Bouwmeester is voor wie hem zagen bewust of onbewust tot een der standaard-typen van de mensheid geworden. Dit maakt Bouwmeesters kunst tot GROTE kunst.'

bronnen: Biografisch Woordenboek van Nederland en 1900. Hoogtij van burgerlijke cultuur van Jan Bank en Maarten van Buuren (Den Haag 2000).
 
Louis Bouwmeester (1842-1925) als Robbeknol in De Spaansche Brabander
Louis Bouwmeester (1842-1925) als Robbeknol in De Spaansche Brabander
 
Alleen in Louis Bouwmeester
1860
1870
1880
1890
1900
1910
1920
1930
1940
1950