5|09|1842 - 28|04|1925
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Louis Bouwmeester

Louis Bouwmeester


Foto: B. Kamp, Collectie Theater Instituut Nederland.
Louis Bouwmeester wordt vaak Nederlands grootste acteur ooit genoemd. Geboren in een bekend en wijd vertakte toneelfamilie kreeg hij het acteren in elk geval met de paplepel ingegoten. Al vroeg stond hij op het toneel en al was toen nog lang niet iedereen overtuigd van zijn talent, hij heeft het tot een paar maanden voor zijn dood op 82-jarige leeftijd in april 1925 volgehouden. Op zijn beurt heeft hij aan sommigen van zijn eigen kinderen zijn acteertalenten ook weer door gegegeven.

Bouwmeester was niet al te groot en redelijk tenger van postuur, maar altijd zongebruind waardoor zijn felblauwe ogen nog sprekender leken. Op het toneel leek hij te groeien. Hij beschikte over een groot inlevingsvermogen en leek volledig intuïtief te werk te gaan. Van intellectueel gepsychologiseer moest hij niets hebben. Robuust, gepassioneerd en krachtig zijn termen die zijn acteertalent illustreren en waarschijnlijk ook zijn karakter. Hij werd niet altijd door iedereen gewaardeerd, soms sloeg hij te ver door of leek juist de fut eruit te zijn. Soms lag het ook aan de matige kwaliteit van de stukken. Met het repertoire van het volkstoneel, waaronder vele melodramatische draken, begon hij zijn carrière. Later kon hij deze rollen aanvullen met de grote klassieken van o.a. Shakespeare, Molière, Sophocles en Vondel. Maar ook de draken bleven op zijn repertoire staan. Grootse schouwburgen in grote steden, ook in het buitenland, wisselde Bouwmeester af met tenten en volkstheatertjes in bijna elk dorp in Nederland. Hij heeft niet alleen voor zijn plezier bijna tot aan zijn dood toe opgetreden, zijn financiële situatie dwong hem daartoe.


Collectie Theater Instituut Nederland.
Naast passie en vuur lijkt onrust een bepalende factor te zijn geweest in zijn leven. Geboren uit ouders die reizende toneelspelers waren, had hij dat van geen vreemde. Met uitzondering van de stabiele periode bij het Nederlandsch Tooneel, het gezelschap waar hij van 1879 tot 1902 als acteur aan verbonden was, wisselde hij het directeurschap van eigen troepjes en gezelschappen af met engagementen voor enkele seizoenen bij andere grotere of kleinere gezelschappen. Driemaal maakte hij met zijn eigen gezelschap het Haarlemsch Tooneel een toernee door Nederlands-Indië. Bijna altijd werkte hij samen met familieleden, variërend van zijn vader, zus, broer, neven en kinderen tot echtgenotes en buitenechtelijke vriendinnen.

Het meest bekend is hij geworden met zijn vertolking van Shylock in De Koopman van Venetië van Shakespeare, een rol die hij sinds 1880 meer dan 2000 keer vertolkte, met zeer veel succes, ook in een aantal Europese wereldsteden. Maar Bouwmeester heeft zoveel meer grote rollen gespeeld dan de Shylock alleen. Het zijn er teveel om ze allemaal op deze website te noemen, maar we hebben getracht een representatieve dwarsdoorsnede van Bouwmeesters repertoire aan te bieden.

Bijzonder is dat Bouwmeester het als eerste vooraanstaand toneelspeler ook heeft aangedurfd zich aan de film te wagen. Hiervan zijn in de collectie van het Nederlands Filmmuseum enkele fragmenten bewaard gebleven, die u op de site kunt bekijken. Ook hebben enige geluidsfragmenten van Bouwmeesters monologen de tand des tijds doorstaan. U kunt ze via de website beluisteren.

Met een biografische beschrijving, uitspraken van zowel Bouwmeester zelf als van anderen over hem en natuurlijk de vele foto's, is getracht een beeld te schetsen van de bijzondere en indrukwekkende toneelspeler die Louis Bouwmeester is geweest.


Louis Bouwmeester als Shylock in De Koopman van Venetië. Collectie Theater Instituut Nederland.

  • Biografie
    Louis Bouwmeester maakt deel uit van één van de belangrijkste en meest vertakte toneeldynastieën van Nederland. Wellicht is hijzelf het meest aansprekende lid van dit geslacht.  
  • Repertoire
    Louis Bouwmeesters toneelcarrière besloeg zo'n 63 jaar. In die tijd speelde hij ontelbaar veel rollen. De meeste roem oogstte hij met zijn vertolking van Shylock in 'De Koopman van Venetië', een rol die hij meer dan 2000 keer speelde.  
  • Video
    Onder deze knop vindt u zes videofragmenten van films uit de collectie van het Nederlands Filmmuseum waarin Louis Bouwmeester de hoofdrol speelde.  
  • Audio
    Hier vindt u een viertal geluidsfragmenten uit de collectie van het Theater Instituut Nederland waarin Louis Bouwmeester te horen is.  
  • Volgens Louis Bouwmeester
    In de loop van zijn lange carrière is Louis Bouwmeester ontelbaar veel keren geïnterviewd en werden zijn nuchtere uitspraken vaak door schrijvers aangehaald.  
  • Volgens anderen
    Bijna net zo vaak als Louis Bouwmeester zelf over zijn lange toneelcarrière en leven is geïnterviewd, hebben mensen uit zijn omgeving zich over hem uitgelaten   
  • Colofon
    Aan de website over Louis Bouwmeester werkten de volgende personen en organisaties mee.  

 
Louis Bouwmeester (1842-1925) als Robbeknol in De Spaansche Brabander
Louis Bouwmeester (1842-1925) als Robbeknol in De Spaansche Brabander
 
Alleen in Louis Bouwmeester
1860
1870
1880
1890
1900
1910
1920
1930
1940
1950