Een leven lang theater Theaterencyclopedie Erik Vos

Erik Vos

De jonge Erik Vos in matrozenpakje.
Erik Vos in matrozenpakje. Privécollectie.
“Engagement is niet te spelen. Engagement is een staat waarin je je bevindt, een verhouding die moet bestaan tussen jou en de maatschappij, een betrokkenheid die los van de te spelen moet bestaan tussen de toneelkunstenaar en de maatschappij. Engagement staat los van de specifieke kunst die je beoefent of zelfs het vak dat je uitoefent.” (Erik Vos geciteerd uit: De Nieuwe Rotterdamse Courant, 17 november 1969)

Erik Vos maakt toneel vanuit een persoonlijke betrokkenheid met de wereld om zich heen. Een betrokkenheid die hij ook van zijn acteurs eist. Bovendien kiest hij vaak voor onconventionele vormen en wordt zijn oeuvre gekenmerkt door zijn vertaling van klassieke stukken, waaronder zo'n 16 Shakespearevoorstellingen, naar de huidige tijd.

Deze website wil een zo volledig mogelijk overzicht bieden van het oeuvre van Erik Vos gedurende zijn intussen ruim 50-jarige (internationale) carrière als theater- en operaregisseur en met name zijn veelzijdigheid en liefde voor het vak belichten.

Huwelijk met Inez van Dullemen.
Huwelijk met Inez van Dullemen, 12 juni 1954.
Zijn eerste toneelervaring deed hij als vierjarig jongetje op met de rol van kerstman in het kerstspel dat werd opgevoerd in het sanatorium waar zijn vader arts en directeur was. In de traditie van zijn vader en grootvader ging ook Erik geneeskunde studeren. Die studie maakte hij echter niet af: hij koos ervoor om in 1949 naar Parijs te gaan en daar te leren mimespelen bij Etienne Decroux. Voor mimespeler bleek hij niet helemaal in de wieg gelegd, maar zijn leertijd bij Decroux legde de basis voor al zijn werk: de gepassioneerdheid van zijn leermeester deed hem inzien dat het onmogelijke altijd interessanter is dan het mogelijke. Ook ontmoette hij in Parijs zijn vrouw Inez van Dullemen. Als schrijfster en regisseur zullen ze vaak samenwerken.

Bij terugkeer naar Nederland ging Erik Vos naar de Amsterdamse Toneelschool waar hij in 1955 als eerste student ooit eindexamen deed in de richting regie. Zijn eerste regie, Deirdre en de zonen van Usna, werd slecht ontvangen maar leidde hem wel naar zijn eerste baan als artistiek leider, van jeugdgezelschap Arena. Na zes jaar liet hij het jeugdtoneel achter zich en in 1963 bracht de regie van De Perzen hem zijn eerste grote succes. Toch lukte het niet om daarna een baan bij een Nederlands gezelschap te vinden. Hij accepteerde een uitnoding uit de Verenigde Staten om daar te komen werken en zou er enkele jaren blijven. Vervolgens richt hij in de herfst van 1971 met enkele vrienden Toneelgroep De Appel op. Ze willen werken op een manier die niet standaard is: vanuit improvisatie. Erik Vos zal bijna dertig jaar artistiek leider van De Appel blijven. Behalve theaterregies heeft hij ook een aantal operaregies op zijn naam staan en schreef hij diverse boeken. Zijn autobiografische boek In de arena uit 1999 diende als basis voor het schrijven van de biografische hoofdstukken op deze website.

  • Biografie
    Erik Vos breekt met de traditie van zijn vader en grootvader en besluit zijn medicijnenstudie af te breken. In 1955 doet hij als eerste student ooit eindexamen regie aan de Amsterdamse Toneelschool.  
  • Repertoire
    Hieronder vindt u een zo volledig mogelijk overzicht van alle theater- en operaregies van Erik Vos. Ook vindt u een overzicht van de boeken die hij schreef en de radio- en televisieprogramma's waaraan hij zijn medewerking verleende.  
  • Radiointerview 'Een leven lang'
    Hier kunt u fragmenten uit of het hele gesprek beluisteren dat Loes van Toorn in 1996 met Erik Vos voerde in het Appeltheater in Scheveningen.  
  • Video
    Onder deze knop vindt u een aantal videofragmenten van door Erik Vos geregisseerde voorstellingen.  
  • Volgens Erik Vos
    Erik Vos is in de loop van zijn carrière regelmatig geïnterviewd voor kranten, tijdschriften, radio en televisie.  
  • Volgens anderen
    Regelmatig hebben vakgenoten zich in de media over Erik Vos uitgelaten.  
  • Colofon
    Aan de website over Erik Vos werkten de volgende personen en organisaties mee.   
  • tijdbalk
      

 
Erik Vos, 1954. Privécollectie.
Erik Vos, 1954. Privécollectie.
 
Alleen in Erik Vos
1950
1960
1970
1980
1990
2000
2010
2020
2030
2040