26 | 1 | 1922 - 5 | 8 | 2015
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Ellen Vogel

Ellen Vogel


Ellen Vogel geportretteerd door Godfried de Groot. Collectie Theater Instituut Nederland.
In 1945 maakte Ellen Vogel haar debuut met een kleine rol in Weekend in Californië naast onder andere Ko van Dijk en Mary Dresselhuys. In 2000 stond zij met Verzameld werk voor de laatste maal, samen met Roos Ouwehand, op het toneel. In het voorjaar van 2007 zal ze te zien zijn in de telefilm De avondboot van Karim Traïdia. Tussen haar eerste rol in Weekend in Californië en haar (voorlopig?) laatste rol in De avondboot ligt een groot en veelzijdig oeuvre.

In het theater heeft ze in zeer verschillende stukken zeer uiteenlopende rollen gespeeld: van licht tot zwaar, van blijspel tot tragedie, van klassiek tot modern. Haar eerste grote succes oogstte zij als Laura in Glazen speelgoed (1947) maar Claire in Wankel evenwicht (1967) noemt zij één van de heerlijkste rollen die ze ooit gespeeld heeft. Ook de rol van Badeloch in Gijsbrecht van Aemstel, die zij tussen 1957 en 1968 om het jaar speelde, neemt een bijzondere plek in binnen haar repertoire: 'Heel leuk, maar bijna onspeelbaar. Een moeilijke rol, het is een opgave.' (geciteerd uit: De Gelderlander, 23 november 1968)


Ellen Vogel en Johan Schmitz in Gijsbrecht van Aemstel (1957). Foto: Lemaire en Wennink/MAI. Collectie Theater Instituut Nederland.

Hoewel ze aan het theater voor altijd haar hart heeft verpand, speelde ze ook met veel plezier in succesvolle en zeer uiteenlopende televisieseries als De kleine zielen en Zonder ernst. Daarnaast trad ze op in een tiental speelfilms. Toch gaat er niets boven het toneel:

'Toneel is intensiever, het is ook veruit het moeilijkst. Het is de basis van alles. Neem filmsterren als Jeremy Irons of Meryl Streep, die vinden het toch belangrijk om nu en dan weer op het toneel te staan. In een film kun je een close-up net zo vaak opnieuw opnemen tot het er goed op staat, op het toneel moet alles meteen goed. Je moet het helemaal zelf doen.' Ze citeert de regisseur met wie ze vaak samenwerkte, Han Bentz van den Berg: 'Wat wij doen is spelen met rook. Zei hij. Aan de ene kant is dat bitter, anderzijds heeft dat ook zijn charme. Toneel spelen is toveren, uit het niets zet je een figuur neer. Niets is dooier dan een dooie acteur, zeggen we wel eens. Want het gaat er niet om of jij blijft of niet, maar dat je tussen acht en elf iets maakt wat de mensen bereikt.' (geciteerd uit: Haarlems Dagblad, oktober 2000)


Cover van het boek Ellen Vogel. Een hommage (Terra Lannoo 2007). Foto Jutka Rona.
Dat laatste is Ellen Vogel veelvuldig gelukt. Deze website wil een zo volledig mogelijk overzicht bieden van de theater-, film- en televisierollen die Ellen Vogel gedurende haar zestigjarige carrière vertolkte en met name haar veelzijdigheid en liefde voor het vak belichten.

Onmisbaar bij het tot standkomen van deze website is het boek Ellen Vogel. Een hommage van Tonko Dop en Anneke Muller (Terra Lannoo 2007). Met name voor de onderwerpen 'biografie', 'repertoire' en 'volgens anderen' zijn de meeste teksten uit dit boek overgenomen of diende het boek als belangrijkste bron.

  • Biografie
    Ondanks dat zij de dochter was van twee voordrachtskunstenaars, werd Ellen Vogel pas na een aantal omzwervingen door het toneel gegrepen.  
  • Repertoire
    De veelzijdigheid van actrice Ellen Vogel ligt niet alleen in de diversiteit aan rollen die zij op het toneel speelde, maar ook in haar keuze om mee te werken aan tal van televsieprogramma's en films.  
  • Radiointerview 'Een leven lang'
    Hier kunt u fragmenten uit of het hele gesprek beluisteren dat journaliste Loes van Toorn in 1997 met Ellen Vogel voerde bij haar thuis in Amsterdam.  
  • Video
    Onder deze knop vindt u een zevental videofragmenten waarin Ellen Vogel spelend of vertellend te zien is.   
  • Volgens Ellen Vogel
    Ondanks dat zij niet dol was op de pers, is Ellen Vogel in de loop van haar carričre toch vele malen door de media geďnterviewd.  
  • Volgens anderen
    Minder vaak dan Ellen Vogel zelf, hebben soms ook mensen uit haar omgeving zich over haar uitgelaten.  
  • Colofon
    Aan de website over Ellen Vogel werkten de volgende personen en organisaties mee  
 
Ellen Vogel in De reis naar de groene schaduwen. Foto Maria Austria.
Ellen Vogel in De reis naar de groene schaduwen. Foto Maria Austria.
 
Alleen in Ellen Vogel
1940
1950
1960
1970
1980
1990
2000
2010
2020
2030