04|08|1933 - 19|01|2012
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Rudi van Dantzig

Het verschil tussen dansers en acteurs

Wezenlijk anders

Toneelgroep De Appel uit Den Haag vroeg Rudi van Dantzig een toneelstuk te schrijven en te regisseren. In een interview ten tijde van de première van Toen gij naakt en bloot waart beschrijft hij zijn ervaring met de acteurs:  

"Acteurs zijn wezenlijk anders in hun denken dan dansers. Het decor hier bij de Appel is er al twee maanden en nog zitten we soms uren om de tafel te praten over wat nou wat is en of het echt water is of niet. Acteurs willen van elk snoertje, van elke bloem op het toneel weten waarom het er ligt en wat ze ermee moeten doen. Dansers zien het decor meestal pas twee dagen voor de première en maken er geen woord aan vuil. Je zet de muziek aan en ze dansen."

" Ja, dit is absoluut het moeilijkste dat ik ooit heb gedaan. Ik ging soms naar huis met het gevoel dat ik was afgemaakt, dat ik was aangerand, verkracht. Je hebt zo'n stuk met zorg geschreven en of het nou goed of slecht is, ik ben er toch van gaan houden. Tijdens de repetities zijn er veel botsingen geweest en even heb ik gedacht: ik kom hier niet meer terug. Niet uit rancune, maar omdat het misschien beter was voor de spelers."

Geciteerd uit: De Volkskrant, 16 oktober 1998 

In een interview in Trouw van 17 oktober 1998 zegt Van Dantzig het volgende over zijn ervaringen als toneelregisseur:

“Dansers vragen nooit. Bij een nieuw werk kijken ze je aan met een blik van 'wat gaan we doen?' Ze laten zich niet slaafs of als schapen leiden, maar beginnen blij, naief en open te werken. Soms barst er wel eens iemand in huilen uit als het niet gaat, maar er wordt niet gediscussieerd. Een acteursdag begint met praten, praten en praten. Dat was regelmatig destructief: zo praten jullie alles kapot.”  ' Wat wil je nou toch Rudi?' vroegen ze keer op keer. Ik ben geen dictator, verre van dat, ik ben heel aarzelend. Ik leerde ook van de acteurs, maar moest toch vaak zeggen: jongens, waarom mag dat nou niet een beetje conventioneler zijn? Een ontluikende liefde wilde ik schuw en verlegen, en de acteurs stonden maar ruw en bits tegen elkaar op te botsen. Ik heb daar onder geleden. Zwijgend, wat duwend, een beetje terugnemend kom je dan tot iets wat ik niet precies wilde, maar waar ik wel gelukkig mee ben. Het moest geen acteurstoneel worden, maar een Van Dantzig-stuk”.

“Soms dacht ik: waarom ben ik hier nog? Als ik niet meer uit m'n woorden kon komen, nam Aus Greidanus de leiding over. Die heeft me goed geholpen, want ik verzonk soms in een groot zwijgen, zelfs in bitterheid. Al waren er ook acteurs die me zwijgend aankeken, de duim omhoog hielden en gebaarden: 'doorgaan Rudi, doorgaan'.”


 
Portret Rudi van Dantzig. Fotograaf: Siegfried Regeling. Collectie Theater Instituut Nederland.
Portret Rudi van Dantzig. Fotograaf: Siegfried Regeling. Collectie Theater Instituut Nederland.
 
Alleen in Rudi van Dantzig
1940
1950
1960
1970
1980
1990
2000
2010
2020
2030