15 | 10 | 1935
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Hans Croiset

De Appel

Hans Croiset in 1986. Collectie: Nationaal Archief. Bron: website europeana.eu.
Hans Croiset in 1986. Collectie: Nationaal Archief. Bron: website europeana.eu.
Kort nadat Hans Croiset in 1985 bekend had gemaakt dat hij het Amsterdamse Publiekstheater zou verlaten, was hij benaderd door Erik Vos. De artistiek leider en regisseur van Toneelgroep De Appel vroeg hem om een gastregie te komen doen in Scheveningen. Croiset had wel oren naar dit uitstapje en pratend over geschikt repertoire waren hij, Vos en de vaste Appel-dramaturg Hent van der Horst al vrij snel op de Faust van Goethe uitgekomen. Het werd een in velerlei opzichten spectaculaire voorstelling die veel succes oogste, bij zowel het publiek als de critici. Samen met Tom Schenk realiseerde Hans Croiset in seizoen 1986-1987 Amphitryon van Heinrich von Kleist en een seizoen later Vondels Faëton.

Toneelgroep De Appel werd in 1972 op initiatief van Peter van der Linden, Carol Linssen, Christine Ewert, Do van Stek en Erik Vos opgericht en is sindsdien uitgegroeid tot een van de meest prominente Nederlandse toneelgezelschappen, dat in binnen- en buitenland groot gemonteerde producties verzorgt. Bekend onder een groter publiek werd Toneelgroep De Appel met name door Erik Vos' monumentale ensceneringen van klassieke werken, waar hij al in de jaren voor het ontstaan van Toneelgroep De Appel naam mee had gemaakt: Griekse tragedies waarin het koor sinds tijden weer een plek in de ontwikkeling van het drama kreeg; ensceneringen van stukken van Shakespeare die, met veel fantasie en overgave gespeeld, een grote toegankelijkheid hadden. Karakteristiek waren steeds weer het spelplezier van de cteurs, de menselijkheid van de personages en de eenvoudige aankleding.

De Appel heeft een hecht spelersensemble, het merendeel van de acteurs is vast in dienst. Daarnaast spelen er bijna iedere voorstelling gastacteurs mee. Regisseurs waren en zijn Erik Vos, Aus Greidanus sr., Aus Greidanus jr., David Geysen en Geert de Jong. De meeste voorstellingen worden  gehouden in het eigen theater in Scheveningen - een voormalige paardentramremise. De Appel heeft sinds de oprichting van het gezelschap bewust heel veel met het gebruik van de ruimte geëxperimenteerd. Naast een aantal grote zaalproducties, maakt De Appel ook kleinere voorstellingen in de twee studiozalen, met ieder zo’n 100 plaatsen. Maar ook worden producties gerealiseerd in Kaapstad, op het Schevingse strand of op Terschelling.

Terugkijkend noemt Croiset het Publiekstheater de mooiste periode van zijn carrière, maar zijn drie regies bij Toneelgroep De Appel vormen het artistieke hoogtepunt. Daarbij — en dat was misschien nog wel belangrijker — was hij er gelukkig: na al die jaren artistiek leiderschap eindelijk eens zonder alle sores van een eigen gezelschap. De tijd die hij nu overhield, spendeerde hij onder andere aan zijn vrouw en drie studerende kinderen.

Bron: website theaterencyclopedie.nl

 
Portret van Hans Croiset, 1960. Foto: Godfried de Groot. Collectie: Theater Instituut Nederland.
Portret van Hans Croiset, 1960. Foto: Godfried de Groot. Collectie: Theater Instituut Nederland.
 
Alleen in Hans Croiset
1950
1960
1970
1980
1990
2000
2010
2020
2030
2040