03 | 07 | 1942
Een leven lang theater Theaterencyclopedie Alexandra Radius

Volgens Rudi van Dantzig

Over Alexandra Radius in Adagio Hammerklavier

Rudi van Dantzig
In het begeleidende boekje van Alexandra Radius' afscheidsvoorstellingen op 17 en 20 juni 1990, zegt Rudi van Dantzig over Alexandra's optreden in Adagio Hammerklavier van choreograaf Hans van Manen:

"(...) Het hoogtepunt echter, waar de andere duetten naar toe lijken te leiden, blijft de woordloze dialoog tussen Alexandra Radius en Han Ebbelaar. Vanaf het moment dat de vrouw als door een beschikking van het lot in de armen van de man wordt geworpen ontvouwt zich een wonder dat ik na Radius door niemand ooit zo heb zien herhalen. Het was bovendien een wonder dat zich keer op keer voordeed, of het nu op perfect uitgeruste tonelen was of in schouwburgen van de eenvoudigste soort: New York, Ludwigshafen, Leningrad of Enschede, elke keer als Ebbelaar zich boog om Radius behoedzaam uit zijn armen terug te plaatsen op haar eigen voeten gebeurde er iets dat je ademloos moest volgen. Uiterst langzaam ontvouwt ze haar lichaam, een steeds groter wordende afstand van wreef tot gespannen wreef, en op het moment dat die afstand schier onoverbrugbaar lijkt buigt zij even haar hoofd opzij, weg van de man, alsof ze de uitdrukking in haar ogen - liefde, pijn, onbegrip? - voor haar partner tracht te verbergen.

Enorme booglijnen door de ruimte daarna, beenbewegingen die onbegrijpelijk traag tot het uiterste reiken, een heel firmament omvattend, alsof ze van sterren spreekt, van zon, van maan. In de omarming daarna, de man heftig en geëmotioneerd, de vrouw verstild, trekt Radius haar voeten terug op een wijze als werd haar wezen zo geraakt dat het haar bezeert en elke verdere lichamelijke toenadering haar kwetsbaarheid nog zal vergroten. Dat is wat deze samenspraak zo wonderlijk maakt, de voorzichtige maar volkomen overgave en devotie van de man waarmee hij toch de vrouw lijkt te schenden en van zich te vervreemden. Beiden komen nauwelijks van hun plaats, toch gaan er werelden voorbij en het adagio - betrekkelijk kort van duur - omvat tegelijkertijd een eeuwigheid. Dans op het allerhoogste niveau, een raadselachtig gebeuren dat zich voltrekt tussen componist en choreograaf, choreograaf en dansers, dansers en toeschouwer."

Geciteerd uit: Alexandra Radius. Een afscheidsportret (programmaboekje 17 en 20 juni 1990)


Adagio Hammerklavier in 1973. V.l.n.r. Monique Sand, Henny Jurriëns, Alexandra Radius, Han Ebbelaar, Sonja Marchiolli, Francis Sinceretti. Foto: Jorge Fatauros. Collectie Theater Instituut Nederland.

 
Alexandra Radius. Foto: Jorge Fatauros.
Alexandra Radius. Foto: Jorge Fatauros.
 
Alleen in Alexandra Radius
1950
1960
1970
1980
1990
2000
2010
2020
2030
2040